Leefstijlgeneeskunde in de zorg

Waarom deze cursus?

De wereldwijde obesitas pandemie en de daaraan gerelateerde chronische aandoeningen zijn urgente, en groeiende, gezondheidsproblemen. Een gezonde leefstijl kan een groot deel van deze gezondheidsproblemen voorkomen. Bovendien heeft de Coronacrisis pijnlijk duidelijk gemaakt dat overgewicht en obesitas ook een probleem vormen bij infectieziekten. Om de zorg betaalbaar en toegankelijk te houden is het noodzakelijk om leefstijlgeneeskunde in de zorg te introduceren. Leefstijl omvat het geheel van voeding, beweging, stress, slaap, middelengebruik (tabak, alcohol en drugs) en verbinding. Leefstijlinterventies kunnen ingezet worden ter voorkoming van gezondheidsklachten en voor herstel of behandeling van aandoeningen. Leefstijlgeneeskunde is kennis omtrent toepassing van leefstijlinterventies in de curatieve gezondheidszorg, als onderdeel van de geneeskundige behandeling van ziekten.  Overkoepelend doel van dit traject is om kennis over leefstijlgeneeskunde over te dragen en praktische handvatten te geven omtrent een gezonde leefstijl, waardoor de geneeskundestudent deze kan toepassen bij de patiënt en in het dagelijks leven. De cursus zal resulteren in kennis, kunde en een voorbeeldfunctie, waardoor er betere aansluiting is bij de arbeidsmarkt. 

Leerdoelen

Na het succesvol afronden van dit keuzetraject is de student in staat:

  • De student is in staat om overgewicht en obesitas te meten en weet welke middelen en metingen bestaan om fysieke fitheid, beweeggedrag en lichaamssamenstelling in kaart te brengen;
  • Student is in staat het belang van voeding voor de individuele patiënt te beoordelen in het bredere (patho)fysiologische perspectief, voedingsgedrag te meten en deze kennis evenals preventieve en curatieve voedingsinterventies op de patiënt/zichzelf toe te passen;
  • Student heeft kennis van preventieve en curatieve beweeginterventies om gericht door te kunnen verwijzen, is in staat het belang van beweging voor de individuele patiënt te beoordelen in het bredere (patho)fysiologische perspectief, beweeggedrag te meten en deze kennis op de patiënt/zichzelf toe te passen;
  • Student is in staat het belang van ontspanning, stress en slaap voor de individuele patiënt te beoordelen in het bredere (patho)fysiologische perspectief, stress en slaap te meten en deze kennis evenals preventieve en curatieve interventies op de patiënt/zichzelf toe te passen;
  • Student is in staat de invloed van middelengebruik (roken, alcohol en drugs) voor de individuele patiënt te beoordelen in het bredere (patho)fysiologische perspectief, intoxicaties bespreekbaar te maken en kennis te hebben over ondersteunende initiatieven.
  • Student heeft kennis omtrent theoretische elementen die essentieel zijn voor duurzame gedragsverandering te herkennen, te beschrijven en toe te passen in de medische behandeling;
  • Student is in staat de demografische, ecologische, sociaal-culturele, technologische, economische en politieke-juridische factoren die van invloed zijn op leefstijlgeneeskunde te herkennen, te analyseren en toe te passen in de medische behandeling;
  • Student is in staat de rol van duurzaamheid binnen leefstijlgeneeskunde te herkennen en de complexe interactie tussen menselijk handelen (waaronder leefstijl) en de leefomgeving en visa versa te beschrijven.

Onderwijsvormen

Het keuzetraject is vormgegeven als kleinschalige colleges van hoogleraren, onderzoekers en specialisten, gecombineerd met interactieve practica/workshops, meelopen met poliklinische zorg via het leefstijlloket, zelfstudie, een schrijfopdracht en een presentatie. Het keuzetraject is als volgt opgebouwd:

Week

Colleges en zelfstudie

Practica en workshops

Leefstijlloket

Groepsopdracht

“Plan zorg 2040”

Toetsing

1

Introductie leefstijlgeneeskunde;

overgewicht en obesitas

Lichaamssamenstelling en fysieke fitheid

 

Start opdracht

 

2

Voeding 1

Supermarktsafari

1

Werken aan

 

3

Voeding 2

Zoutarm koken

 

Peer to peer feedback

 

4

Voeding 3

Voedingsinterventies patiënten

 

Werken aan

Toets 1

5

Beweging 1

Eigen beweging

 

Werken aan

 

6

Beweging 2

Voeding/bewegen ziekenhuisopname

2

Werken aan

 

7

Slaap en stress

Slaap en stress

3

Werken aan

Toets 2

8

Middelengebruik

Rooksafari

 

Werken aan

 

9

Gedrag 1

Smaakstudio; Motiverende gespreksvoering

 

Peer to peer feedback

 

10

Gedrag 2

Samenwerking leefstijlaanbieders regio

4

Werken aan

 

11

Leefstijlgeneeskunde

 

 

Werken aan

 

12

 

 

 

Eindpresentatie;

inleveren

Toets 3

 

Toetsing 

Het eindcijfer voor dit keuzetraject wordt opgebouwd uit 5 onderdelen: 

  1. Professionele en actieve houding (20%)  
  2. Groepsopdracht “Plan zorg 2040” met peer to peer feedback (25%) 
  3. Presentatie Plan zorg 2040 (10%) 
  4. Kennistoetsen (3 korte toetsen gedurende het traject (30%)) 
  5. Individueel verslag opdracht Leefstijlloket (15%)  

Het docententeam

dr. Aaron Spapens

dr. Aaron Spapens

dr. Judith Jelsma

dr. Judith Jelsma

dr. Maarten Soeters

dr. Maarten Soeters

dr.ir. Hinke Kruizenga

dr.ir. Hinke Kruizenga